การให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ (Responsible Lending - RL)
วิกฤตเศรษฐกิจในปีนี้เกิดจากการปล่อยสินเชื่ออย่างไร้ความรับผิดชอบของสถาบันการเงินที่ ส่งผลให้ประเทศต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยที่ได้รับผลกระทบและความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง การให้สินเชื่ออย่างมีความรับผิดชอบ (RL) จึงกำลังเป็นกระแสสำคัญไปทั่วโลกทั้งในวงการสถาบันการเงินเองและในวงการการกำกับดูแล เช่น ธนาคารกลางสหรัฐฯได้ออกกฎเกณฑ์เกี่ยวกับ RL เพื่อแก้ปัญหาวิกฤต Subprime ที่กำลังลามไปทั่วโลก
สำหรับประเทศไทยภายใต้ภาวะวิกฤตเศรษฐกิจปัจจุบัน มีประชาชนจำนวนมากที่ประสบปัญหาขาดสภาพคล่องทางการเงิน และมีปัญหาในการจ่ายชำระคืนหนี้ ดังนั้นการเตรียมพร้อมรับกับภาวะเศรษฐกิจที่ถดถอย โดยการจัดทำ RL เพื่อป้องกันปัญหาไปพร้อมๆ กับช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบทางการเงินจึงมีความจำเป็นอย่างมาก
คำนิยาม
การให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ (Responsible Lending - RL) คือ การให้บริการที่รับผิดชอบต่อลูกค้าโดยคำนึงถึงความสามารถในการผ่อนชำระคืนของลูกค้า เพื่อป้องกันไม่ให้ประสบภาวะขาดสภาพคล่อง หรือต้องแบกรับสภาวะทางการเงินมากจนเกินไป อีกทั้งดูแลลูกค้าอย่างมีความรับผิดชอบตลอดกระบวนการจัดการสินเชื่อ อาทิเช่น ตรวจสอบประวัติทางการเงินและความสามารถในการชำระเงินของลูกค้าผ่านทาง บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด และการบริหารจัดการความเสี่ยงก่อนที่จะอนุมัติสินเชื่อแก่ลูกค้า
ในทางปฎิบัติแล้วสถาบันการเงินที่ดำเนินนโยบายการให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบนั้นมักมีแนวทางการปฎิบัติอยู่ในสามลักษณะใหญ่ๆ ส่วนแรกคือ การพัฒนาหลักปฎิบัติในการปล่อยสินเชื่ออย่างรับผิดชอบ (RL code of conducts) ที่ใช้เป็นเครื่องมือในการดำเนินงานของสถาบันการเงินอย่่างมีความรับผิดชอบ ส่วนที่สองคือ การปรับและออกแบบกระบวนการดำเนินการปล่อยสินเชื่อทั้งระบบ เพื่อให้รับผิดชอบต่อสังคมมากขึ้น ตั้งแต่การปรับการให้ข้อมูลสินเชื่อกับลูกค้าอย่างชัดเจนครบถ้วนมากขึ้น ไปจนถึงการพัฒนากระบวนการและแนวทางดูแลลูกค้าเมื่อเกิดปัญหา โดยเฉพาะในช่วงวิกฤตการณ์ต่างๆ
ส่วนที่สามคือ การสนับสนุนส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจด้านการเงิน (financial literacy) ของประชาชนโดยเฉพาะในกลุ่มลูกค้า เพื่อให้ประชาชนเกิดความเข้าใจ และมีทักษะทางการเงินอันจะนำไปสู่ความสามารถในการจัดการทางการเงินของตนเองได้ดีขึ้น
